Cách chụp màn hình máy tính bàn trên Windows và macOS chi tiết cho người mới

Giới thiệu

Cách chụp màn hình máy tính bàn là thao tác gần như ai dùng máy tính cũng cần. Bạn cần lưu lại nội dung quan trọng, gửi hình báo lỗi cho IT, chụp kết quả làm việc hoặc ghi lại bài giảng, cuộc họp online. Nếu nắm rõ các cách chụp khác nhau, bạn sẽ làm việc nhanh hơn và chuyên nghiệp hơn rất nhiều.

Bài viết này tập trung vào hai hệ điều hành phổ biến nhất cho máy tính bàn: Windows và macOS. Bạn sẽ biết cách dùng phím tắt cơ bản, công cụ sẵn có như Snipping Tool hay Screenshot, và cả Xbox Game Bar khi chơi game hoặc dùng ứng dụng toàn màn hình.

Ngoài thao tác chụp, bạn còn học thêm cách quản lý, chỉnh sửa và bảo mật ảnh chụp sao cho an toàn, gọn gàng. Phần cuối bài sẽ nhắc tới những lỗi thường gặp và cách khắc phục để bạn không bị ‘khựng’ khi cần chụp gấp.

Tổng quan về các cách chụp màn hình máy tính bàn hiện nay

Trước khi đi sâu vào từng hệ điều hành, bạn cần nắm bức tranh tổng thể về các cách chụp màn hình máy tính bàn. Dù dùng Windows hay macOS, bạn thường có ba nhóm lựa chọn chính, mỗi nhóm phù hợp với một kiểu nhu cầu khác nhau.

1. Phím tắt cơ bản trên bàn phím

   Đây là cách nhanh nhất, phù hợp khi bạn chỉ cần chụp và lưu hoặc dán ngay vào tài liệu. Ví dụ:

2. Windows: Print Screen, Alt + Print Screen, Windows + Print Screen

3. macOS: Command + Shift + 3 / 4 / 5

4. Công cụ chụp màn hình tích hợp sẵn

   Hệ điều hành đã có sẵn các ứng dụng nhỏ nhưng rất hữu ích:

5. Windows: Snipping Tool, Snip & Sketch (hoặc Snipping Tool mới)

6. macOS: Screenshot, Preview với công cụ đánh dấu (Markup)

7. Công cụ dành riêng cho tình huống đặc biệt

8. Chụp khi chơi game, dùng ứng dụng toàn màn hình: Xbox Game Bar trên Windows
9. Quay màn hình, chụp nhiều bước liên tiếp: dùng giao diện Screenshot trên macOS hoặc phần mềm bên thứ ba

Khi hiểu rõ các nhóm này, bạn sẽ dễ dàng chọn đúng cách chụp theo từng ngữ cảnh. Phần tiếp theo sẽ đi vào chi tiết cách chụp màn hình bằng phím tắt cơ bản trên Windows, vì đây là hệ điều hành phổ biến cho máy tính bàn và là thao tác nhiều người dùng nhất.

Cách chụp màn hình máy tính bàn Windows bằng phím tắt cơ bản

Trên máy tính bàn Windows, phím tắt là cách chụp màn hình nhanh và tiện nhất. Bạn không phải mở thêm phần mềm, chỉ cần ấn phím là có ngay ảnh để dán hoặc lưu lại.

Chụp toàn màn hình với phím Print Screen (PrtSc)

Phím Print Screen thường nằm ở hàng trên cùng của bàn phím, gần các phím Insert, Delete, Home. Trên một số bàn phím, tên phím có thể là PrtSc, PrtScn hoặc Print Scr.

Để chụp toàn bộ màn hình:

1. Mở nội dung bạn muốn chụp.
2. Nhấn phím Print Screen một lần.
3. Mở ứng dụng cần dán ảnh, ví dụ: Paint, Word, PowerPoint, Zalo PC.
4. Nhấn Ctrl + V để dán ảnh chụp vào.
5. Nếu dùng Paint, nhấn Ctrl + S để lưu file ảnh (chọn PNG hoặc JPG).

Cách này không tự lưu file, nhưng rất hữu dụng khi bạn thường xuyên cần dán ảnh vào tài liệu, email hoặc tin nhắn chat.

Chụp cửa sổ đang hoạt động với Alt + Print Screen

Nhiều lúc bạn chỉ cần chụp một cửa sổ ứng dụng chứ không muốn chụp cả màn hình. Khi đó tổ hợp Alt + Print Screen là lựa chọn hợp lý, giúp ảnh gọn gàng và tập trung hơn.

Cách thực hiện:

1. Nhấp chuột vào cửa sổ bạn muốn chụp để đảm bảo nó đang ‘active’.
2. Nhấn Alt + Print Screen.
3. Mở Paint, Word hoặc ứng dụng khác, nhấn Ctrl + V để dán ảnh.
4. Lưu lại nếu cần.

Ưu điểm của cách này là ảnh không chứa taskbar hoặc các cửa sổ khác, rất phù hợp khi gửi hình báo lỗi, chụp một phần mềm cụ thể hoặc chèn vào tài liệu hướng dẫn.

Chụp và tự lưu ảnh với tổ hợp Windows + Print Screen

Nếu bạn cần chụp nhiều ảnh liên tiếp và muốn Windows tự lưu file, hãy dùng tổ hợp Windows + Print Screen.

Các bước:

1. Mở nội dung cần chụp trên màn hình.
2. Nhấn Windows + Print Screen (trên một số bàn phím có thể cần thêm phím Fn).
3. Màn hình sẽ chớp nhẹ, báo hiệu đã chụp xong.
4. Mở thư mục Pictures > Screenshots.
5. Bạn sẽ thấy file ảnh đã được lưu tự động dưới dạng PNG.

Cách này đặc biệt hữu ích khi bạn chụp nhiều hình để lưu trữ, làm tài liệu sau này hoặc ghép vào một báo cáo. Sau khi đã quen với nhóm phím tắt cơ bản, bạn có thể chuyển sang các công cụ nâng cao hơn trên Windows để chọn vùng chụp chính xác hơn.

Cách chụp màn hình máy tính bàn Windows bằng Snipping Tool / Snipping Tool mới (Snip & Sketch)

Phím tắt cơ bản rất tiện nhưng thiếu linh hoạt khi bạn chỉ muốn chụp một phần nhỏ của màn hình. Lúc này, Snipping Tool và Snipping Tool mới (Snip & Sketch, hoặc Snipping Tool hợp nhất trong các bản Windows mới) là lựa chọn tốt hơn vì cho phép chọn vùng, ghi chú và lưu ảnh dễ dàng.

Mở nhanh Snipping Tool / Snip & Sketch bằng phím tắt Win + Shift + S

Cách nhanh nhất để mở giao diện chụp hiện đại trên Windows là dùng tổ hợp Windows + Shift + S.

Khi nhấn tổ hợp này:

• Màn hình sẽ hơi mờ đi.
• Trên đầu màn hình xuất hiện một thanh nhỏ với các biểu tượng chế độ chụp.

Lúc này, bạn chỉ cần chọn kiểu chụp và kéo chuột là có thể lấy đúng phần cần chụp mà không phải cắt lại sau.

Ngoài phím tắt, bạn cũng có thể:

• Gõ ‘Snipping Tool’ hoặc ‘Snip & Sketch’ trong ô tìm kiếm (Search) để mở thủ công.
• Ghim Snipping Tool vào taskbar nếu thường xuyên phải chụp màn hình.

Các chế độ chụp: vùng tự do, vùng chữ nhật, cửa sổ, toàn màn hình

Thanh công cụ sau khi nhấn Win + Shift + S thường có 4 chế độ chính:

1. Rectangular Snip (Vùng chữ nhật)

   Bạn kéo chuột để chọn vùng hình chữ nhật bất kỳ. Đây là chế độ được dùng nhiều nhất vì phù hợp khi chụp đoạn văn bản, một phần trang web, vùng làm việc của phần mềm.

2. Freeform Snip (Vùng tự do)

   Bạn dùng chuột vẽ đường bao quanh vùng muốn chụp. Chế độ này hữu ích nếu bạn muốn chụp theo hình dạng đặc biệt, ví dụ xung quanh một hình tròn.

3. Window Snip (Cửa sổ)

   Bạn nhấp vào cửa sổ cần chụp, công cụ sẽ chụp đúng cửa sổ đó. Chế độ này giống Alt + Print Screen nhưng trực quan hơn.

4. Fullscreen Snip (Toàn màn hình)

   Công cụ chụp toàn bộ màn hình, tương tự phím Print Screen nhưng ảnh sẽ đi thẳng vào bộ nhớ của Snipping Tool để bạn chỉnh sửa.

Sau khi chụp, ảnh thường xuất hiện dưới dạng thông báo ở góc dưới bên phải. Bạn bấm vào thông báo để mở ảnh trong Snipping Tool mới và bắt đầu chỉnh sửa.

Ghi chú, vẽ, làm mờ và lưu ảnh chụp màn hình

Khi ảnh được mở trong Snipping Tool / Snip & Sketch, bạn có thể chỉnh sửa trực tiếp:

• Dùng bút hoặc bút đánh dấu để vẽ, gạch chân nội dung cần chú ý.
• Dùng công cụ tẩy để xóa những nét vẽ thừa.
• Cắt (crop) lại ảnh nếu vẫn còn phần không cần thiết.

Để che thông tin nhạy cảm, bạn có thể:

• Vẽ một hình chữ nhật màu kín lên khu vực cần che.
• Hoặc tô nhiều lần bằng bút highlight để nội dung bên dưới khó đọc.

Chỉnh sửa xong, nhấn Ctrl + S để lưu, chọn vị trí và định dạng file (thường dùng PNG hoặc JPG). Ở phần tiếp theo, bạn sẽ thấy Xbox Game Bar hữu ích thế nào trong trường hợp chơi game hoặc dùng ứng dụng toàn màn hình trên máy tính bàn Windows.

Cách chụp màn hình máy tính bàn Windows khi chơi game hoặc dùng ứng dụng toàn màn hình

Khi chơi game hoặc chạy ứng dụng toàn màn hình, một số công cụ chụp thông thường có thể hoạt động không ổn định. Xbox Game Bar là tính năng Microsoft thiết kế riêng cho việc ghi và chụp màn hình trong những tình huống này.

Sử dụng Xbox Game Bar (Windows + G) để chụp màn hình

Để dùng Xbox Game Bar, bạn làm như sau:

1. Mở game hoặc ứng dụng toàn màn hình bạn muốn chụp.
2. Nhấn tổ hợp Windows + G.
3. Giao diện Game Bar sẽ hiện ra với nhiều widget như Âm thanh, Hiệu suất, Captures.
4. Trong bảng Captures, nhấn biểu tượng camera để chụp màn hình.
5. Hoặc dùng phím tắt Windows + Alt + Print Screen để chụp nhanh mà không mở toàn bộ giao diện Game Bar.

Lợi ích của Xbox Game Bar:

• Không cần thoát khỏi game hoặc chuyển cửa sổ.
• Ảnh chụp thường có chất lượng cao, phù hợp để chia sẻ hoặc lưu kỷ niệm.
• Bạn có thể vừa chụp ảnh vừa quay video màn hình gameplay.

Vị trí lưu ảnh chụp của Game Bar và cách truy cập nhanh

Ảnh chụp bằng Xbox Game Bar được lưu tự động tại:

• Thư mục Videos > Captures trong tài khoản người dùng.

Để xem lại ảnh:

• Mở File Explorer, vào This PC > Videos > Captures.
• Hoặc mở lại Game Bar, vào phần Gallery để xem nhanh ảnh và video vừa chụp/quay.

Khi đã quen với Game Bar, bạn có thể dùng duy nhất công cụ này cho mọi game. Sau khi hoàn thiện các thao tác trên Windows, chúng ta chuyển sang macOS để xem cách chụp màn hình máy tính bàn trên iMac, Mac mini với màn hình rời.

Cách chụp màn hình máy tính bàn chạy macOS (iMac, Mac mini + màn hình rời)

Trên macOS, Apple cung cấp bộ phím tắt chụp màn hình rất mạnh và thống nhất. Người dùng iMac, Mac mini gắn màn hình rời có trải nghiệm giống hệt MacBook, chỉ khác ở phần cứng. Các phím tắt giúp bạn chụp nhanh toàn màn hình, vùng chọn, cửa sổ, hoặc mở giao diện Screenshot linh hoạt.

Chụp toàn màn hình với Command + Shift + 3

Đây là phím tắt cơ bản nhất trên macOS để chụp toàn bộ màn hình:

1. Mở nội dung cần chụp.
2. Nhấn Command + Shift + 3.
3. Mặc định, file ảnh sẽ được lưu ngay trên Desktop.

Tên file thường dạng ‘Screenshot [ngày] [giờ].png’. Bạn có thể mở file, đổi tên, di chuyển vào thư mục khác để quản lý tốt hơn.

Chụp vùng tùy chọn với Command + Shift + 4

Khi chỉ cần chụp một phần màn hình, bạn dùng tổ hợp Command + Shift + 4.

Cách dùng:

1. Nhấn Command + Shift + 4.
2. Con trỏ chuột sẽ biến thành dấu cộng.
3. Kéo chuột chọn vùng cần chụp.
4. Thả chuột, macOS sẽ tự lưu ảnh ra Desktop.

Mẹo nhỏ khi chọn vùng:

• Trong lúc kéo, giữ phím Space để di chuyển toàn bộ vùng chọn.
• Giữ Shift hoặc Option để điều chỉnh theo chiều ngang hoặc dọc.

Chụp cửa sổ hoặc menu với Command + Shift + 4 + phím Space

Để chụp một cửa sổ gọn gàng, có đổ bóng đẹp, bạn kết hợp thêm phím Space.

Cách thực hiện:

1. Nhấn Command + Shift + 4.
2. Nhấn tiếp phím Space, con trỏ sẽ thành biểu tượng camera.
3. Di chuyển camera đến cửa sổ cần chụp.
4. Nhấp chuột trái, macOS sẽ chụp đúng cửa sổ đó.

Ảnh tạo ra trông rất chuyên nghiệp, phù hợp khi làm tài liệu hướng dẫn, bài viết blog hoặc slide trình chiếu.

Dùng giao diện Screenshot (Command + Shift + 5) để chụp và quay màn hình

Tổ hợp Command + Shift + 5 mở giao diện Screenshot đa năng của macOS. Tại đây bạn có các lựa chọn:

• Chụp toàn màn hình.
• Chụp một cửa sổ.
• Chụp vùng chọn.
• Quay toàn màn hình.
• Quay một phần màn hình.

Ngoài ra, bạn có thể:

• Chọn nơi lưu file: Desktop, Documents, Clipboard hoặc thư mục tùy chỉnh.
• Đặt hẹn giờ (5 hoặc 10 giây) trước khi chụp.
• Bật hoặc tắt hiển thị con trỏ chuột trong ảnh.

Giao diện này rất tiện cho người làm nội dung, quay video hướng dẫn, hoặc cần chụp nhiều bước thao tác liên tiếp. Sau khi làm chủ các phím tắt và Screenshot trên macOS, bước tiếp theo là học cách quản lý, chỉnh sửa và bảo vệ ảnh chụp màn hình trên cả hai hệ điều hành.

Mẹo quản lý, chỉnh sửa và bảo mật ảnh chụp màn hình trên desktop

Chụp màn hình chỉ là bước đầu tiên. Nếu không quản lý tốt, ảnh sẽ nằm rải rác khắp nơi và rất khó tìm lại khi cần. Đồng thời, ảnh chụp thường chứa thông tin nhạy cảm, vì vậy bạn cần biết cách chỉnh sửa, che thông tin trước khi chia sẻ ra ngoài.

Đổi thư mục lưu ảnh chụp màn hình để dễ quản lý

Trên Windows, cách lưu phụ thuộc vào công cụ bạn dùng:

• Với ảnh chụp từ Print Screen dán vào Paint/Word, bạn chủ động chọn nơi lưu khi nhấn Ctrl + S.
• Với ảnh chụp bằng Windows + Print Screen, Windows sẽ lưu mặc định vào thư mục Pictures > Screenshots.

Nếu muốn đổi vị trí thư mục Screenshots:

1. Chuột phải vào thư mục Screenshots.
2. Chọn Properties.
3. Vào tab Location và chọn thư mục mới (ví dụ: D:\Screenshots).

Trên macOS:

1. Nhấn Command + Shift + 5 để mở Screenshot.
2. Chọn Options.
3. Chọn thư mục lưu mặc định hoặc tạo thư mục mới như ‘Screenshots’.

Bạn nên tạo cấu trúc thư mục rõ ràng: theo năm, theo dự án, hoặc theo khách hàng. Cách này giúp việc tìm lại ảnh chụp trở nên rất nhanh và khoa học.

Chỉnh sửa nhanh với Paint, Photos (Windows) và Preview, Markup (macOS)

Trên Windows, bạn có thể dùng:

• Paint: cắt ảnh, vẽ, chèn chữ, khoanh tròn, lưu với định dạng PNG/JPG.
• Photos: cắt, xoay, chỉnh ánh sáng, tương phản, vẽ nhẹ lên ảnh.

Trên macOS:

• Mở ảnh bằng Preview.
• Bấm biểu tượng bút chì để bật Markup.
• Dùng Markup để vẽ, chèn mũi tên, khung chữ, khoanh vùng nội dung quan trọng.

Những công cụ này đủ đáp ứng hầu hết nhu cầu văn phòng, học tập, hỗ trợ kỹ thuật mà không cần cài thêm phần mềm chỉnh sửa phức tạp.

Làm mờ thông tin nhạy cảm trước khi chia sẻ ảnh chụp màn hình

Trước khi gửi hoặc đăng ảnh chụp màn hình, hãy kiểm tra xem trong ảnh có xuất hiện các thông tin sau không:

• Email, số điện thoại, địa chỉ.
• Thông tin tài khoản đăng nhập, số thẻ ngân hàng, mã OTP.
• Dữ liệu nội bộ của công ty, thông tin khách hàng, tài liệu mật.

Cách che thông tin:

• Vẽ hình chữ nhật màu kín lên phần chứa dữ liệu nhạy cảm.
• Tô nhiều lần bằng bút highlight để nội dung bên dưới khó đọc.
• Nếu cần chuyên nghiệp, dùng các phần mềm có chức năng blur (làm mờ) chuyên dụng.

Khi đã biết cách quản lý và bảo vệ ảnh, bạn sẽ tự tin hơn khi chia sẻ ảnh chụp màn hình với đồng nghiệp, khách hàng hoặc bộ phận hỗ trợ kỹ thuật. Phần cuối cùng sẽ điểm qua những lỗi thường gặp khi chụp màn hình máy tính bàn và cách xử lý nhanh.

Một số lỗi thường gặp khi chụp màn hình máy tính bàn và cách khắc phục

Dù thao tác chụp màn hình khá đơn giản, người dùng vẫn hay gặp một số trục trặc khiến công việc bị gián đoạn. Nắm sẵn cách xử lý giúp bạn chủ động hơn và không mất thời gian đi tìm lỗi mỗi lần cần chụp gấp.

Phím Print Screen không hoạt động hoặc không chụp được

Nguyên nhân thường gặp trên Windows:

• Bàn phím yêu cầu nhấn thêm phím Fn cùng với Print Screen.
• Phím Print Screen bị vô hiệu hóa trong phần mềm điều khiển bàn phím hoặc driver.
• Một số ứng dụng bảo mật, game hoặc phần mềm xem phim chặn chức năng chụp màn hình.

Cách xử lý:

• Thử các tổ hợp: Fn + Print Screen, Windows + Print Screen, Alt + Print Screen.
• Cập nhật driver bàn phím, kiểm tra phần mềm đi kèm (nhất là với bàn phím gaming).
• Thử dùng Snipping Tool hoặc Win + Shift + S để kiểm tra xem hệ thống vẫn chụp được hay không.

Không tìm thấy ảnh chụp trong thư mục mặc định

Trên Windows:

• Ảnh chụp bằng Windows + Print Screen: vào Pictures > Screenshots.
• Ảnh chụp bằng Game Bar: vào Videos > Captures.

Trên macOS:

• Mặc định, ảnh chụp lưu trên Desktop, trừ khi bạn đã đổi đường dẫn trong Options của Screenshot.

Nếu vẫn không thấy ảnh:

• Dùng chức năng tìm kiếm: gõ ‘Screenshot’ hoặc ‘Ảnh chụp màn hình’.
• Kiểm tra xem bạn có chọn lưu ảnh vào Clipboard thay vì file hay không.

Màn hình đen khi chụp video, ứng dụng bảo mật hoặc dùng nhiều màn hình

Một số ứng dụng xem phim, phần mềm ngân hàng hoặc chương trình bảo mật sẽ chặn chụp màn hình. Khi đó, ảnh chụp có thể bị đen hoặc mờ. Trong trường hợp này, bạn nên tôn trọng chính sách bảo mật của ứng dụng, vì thường không có cách ‘vượt rào’ hợp pháp.

Với thiết lập nhiều màn hình:

• Windows thường chụp cả hai màn hình khi dùng Print Screen.
• Bạn có thể dùng Snipping Tool hoặc Command + Shift + 4 (macOS) để chọn chính xác màn hình hoặc vùng cần chụp.

Nếu ảnh vẫn bị đen:

• Cập nhật driver card màn hình và hệ điều hành.
• Thử lại với công cụ chụp khác như Snipping Tool hoặc Screenshot.

Kết luận

Nắm vững cách chụp màn hình máy tính bàn giúp bạn làm việc hiệu quả hơn, giao tiếp rõ ràng hơn và xử lý sự cố nhanh hơn. Bạn có thể bắt đầu với các phím tắt cơ bản trên Windows và macOS, sau đó tận dụng công cụ nâng cao như Snipping Tool, Screenshot, Xbox Game Bar cho những tình huống đặc biệt.

Đừng quên sắp xếp lại thư mục lưu ảnh, chỉnh sửa cơ bản và che thông tin nhạy cảm trước khi chia sẻ. Khi gặp lỗi, hãy bình tĩnh kiểm tra phím tắt, thư mục lưu và quyền bảo mật của ứng dụng. Sau một thời gian quen tay, việc chụp màn hình sẽ trở thành phản xạ tự nhiên, hỗ trợ bạn tốt trong công việc, học tập và giải trí hằng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để chụp màn hình máy tính bàn mà không cần cài thêm phần mềm?

Bạn có thể dùng hoàn toàn công cụ sẵn có của hệ điều hành.
Trên Windows:
– Print Screen, Alt + Print Screen, Windows + Print Screen.
– Win + Shift + S để mở Snipping Tool mới.
– Windows + G hoặc Windows + Alt + Print Screen để dùng Xbox Game Bar trong game.
Trên macOS:
– Command + Shift + 3 để chụp toàn màn hình.
– Command + Shift + 4 để chụp vùng chọn hoặc cửa sổ (kết hợp phím Space).
– Command + Shift + 5 để mở giao diện Screenshot, chụp và quay màn hình.

Chụp màn hình máy tính bàn có bị giảm chất lượng không và nên lưu ở định dạng nào?

Ảnh chụp màn hình thường giữ nguyên độ phân giải của màn hình, nên chất lượng đủ tốt cho hầu hết nhu cầu công việc và học tập.
Về định dạng lưu:
– Nên dùng PNG khi chụp chữ, giao diện, ảnh cần độ nét cao.
– Dùng JPG/JPEG khi cần dung lượng nhỏ để gửi qua email, chat hoặc lưu số lượng lớn.
Nếu cần in hoặc phóng to, hãy giữ bản PNG gốc để chất lượng tốt nhất.

Tại sao phím Print Screen trên bàn phím của tôi không chụp được màn hình và cách xử lý?

Có một số lý do phổ biến:
– Bàn phím yêu cầu nhấn thêm phím Fn cùng với Print Screen.
– Phím được gán chức năng khác trong driver hoặc phần mềm điều khiển bàn phím.
– Ứng dụng đang chạy chặn chức năng chụp màn hình vì lý do bảo mật.
Cách xử lý:
1. Thử các tổ hợp khác như Fn + Print Screen, Windows + Print Screen, Alt + Print Screen.
2. Mở Snipping Tool hoặc dùng Win + Shift + S để kiểm tra xem hệ thống vẫn chụp được hay không.
3. Cập nhật driver bàn phím, kiểm tra phần mềm đi kèm nếu bạn dùng bàn phím gaming hoặc bàn phím có phím chức năng đặc biệt.